De Oude Buis - Historie

“De Oude Buis” en de Utrechtse Studentenzeilvereniging Histos.

Histos en haar verenigingsschip “De Oude Buis” zijn onafscheidelijk. Niet alleen biedt "De Oude Buis" accommodatie voor alle activiteiten van Histos in Utrecht, maar ook zorgen de inkomsten uit de baromzet voor de financiering van de eigen vloot en zeilactiviteiten. Hier leest u alles over de geschiedenis van "De Oude Buis", haar ligplaats en de rol die dit historische binnenvaartschip binnen de grootste en meest welvarende studentenzeilvereniging van Nederland heeft.

 

Dixmude

Van het varende verleden van "De Oude Buis" is niet zo veel meer bekend.

Ze is in 1923 in Papenburg (Duitsland) gebouwd. De werf is onbekend, maar in ieder geval niet de enige in Papenburg overgebleven werf. Vervolgens is ze in de vaart genomen en in Antwerpen geregistreerd als de “Dixmude”. Vanwege haar lengte (oorspronkelijk 30 meter), heeft ze waarschijnlijk in noord België, Nederland en noord Duitsland gevaren. De sluizen daar waren te klein voor grotere schepen. De lading is niet meer te achterhalen, maar vermoedelijk ging het om bulkgoederen als zand, grind, erts en kolen.

In 1941 werd de Dixmude geregistreerd in Luik.  

In 1951 werd ze weer verkocht en verlengd tot de huidige lengte van 38,05 meter. De thuishaven werd opnieuw Antwerpen. Haar vaargebied veranderde in België en noord Frankrijk.

De laatste registratie in haar werkende leven dateert uit 1969, toen het schip verhuisde naar Brussel.

John Tomes

Sinds 1965 was de Utrechtse tandheelkundige studentenvereniging John Tomes op zoek naar een eigen sociëteit, maar de plannen stonden op een laag pitje.

Uiteindelijk werd in 1971 besloten te gaan zoeken naar een binnenvaartschip, omdat die massaal uit de vaart werden genomen en dus goedkoop zouden zijn. Er werden contacten aangeknoopt met de gemeentelijke havendienst, een ligplaats en vergunningen geregeld en uiteindelijk was ook de financiering rond. Met hulp van de gemeentelijke havendienst ging men heel Nederland afstropen naar schepen. In Krimpen aan de IJssel werden twee schepen gevonden, een groot en een kleiner. Besloten werd het grotere schip te kopen en dit werd telefonisch geregeld. Maar toen ze in Krimpen terugkwamen, bleek alleen het kleine schip er nog te liggen. De eigenaar dacht dat zij deze hadden willen kopen, omdat ze nog kon varen. Toch werd besloten met de koop door te gaan en zo kwamen ze in het bezit van de Dixmude. Een goede beslissing, want bij aankomst in Utrecht bleek dat de boot maar net de laatste bocht kon maken, de Kruisvaart in. Een groter schip had nooit gepast! In vier weken werd de boot omgebouwd tot sociëteit en was net op tijd klaar voor het 15e lustrum 'Cariogein' in November 1972. De Dixmunde is toen omgedoopt naar de 'Raue Hermania', vernoemd naar de oprichters en initiatiefnemers Bart Raue en Herman van Nouhuys.

Op 29 maart 1973 wordt het schip omgedoopt in "De Oude Buis", vernoemd naar de erevoorzitter van John Tomes, Professor Buisman.

In 1974 moet de Faculteit Tandheelkunde verhuizen van de Jutfaseweg naar de Sorbonnelaan op de Uithof. Om de leden de kans te blijven geven te lunchen op de Buis wordt overwogen de ligplaats te verplaatsen naar de Uithof. Er wordt door het Rijk toestemming gegeven, maar alleen als de boot voor iedereen wordt opengesteld. Gelukkig is daar niet op ingegaan.

De volgende 15 jaar is de Buis elke dag open voor eten en borrels. Er hebben zelfs mensen op de Buis gewoond.

In 1985 komt het besluit dat de studie tandheelkunde in Utrecht wordt gesloten en John Tomes beraadt zich op zijn toekomst. Besloten wordt John Tomes om te zetten in de reünistenvereniging TRV John Tomes en er wordt gezocht naar een nieuwe eigenaar voor "De Oude Buis".


Histos

Juist in die periode was Histos op zoek naar een nieuwe locatie voor het onderhoud van zijn vloot, die in die tijd nog voornamelijk uit houten boten bestond. De huidige opslag- en onderhoudsplek, een schuur net buiten de Uithof, zou door de universiteit voor andere doeleinden gebruikt gaan worden en het grootste deel van de toebehoren lag, verspreid over de hele stad, bij leden thuis. Er werd gekeken naar loodsen en garageboxen, maar uiteindelijk kwam de boot van John Tomes eruit als “acceptabele oplossing”.

Na veel onderhandelen met John Tomes werd de Buis aangekocht voor fl. 30.000,-. Omdat de boot eigenlijk alleen maar voor onderhoud bedoeld was, werd de professionele keuken niet overgenomen. De toekomst van de bar stond ook ter discussie, maar tijdens een verhitte ALV is met één stem verschil toch besloten de bar te handhaven. De bootcommissie introduceerde de borrels en nam het onderhoud ter hand. De maandag borrels werden geïntroduceerd en na verloop van tijd werden zelfs de boten de Buis uitgewerkt. Het onderhoud vond vanaf toen plaats bij de Uitkijk in Loosdrecht en de Buis werd het kloppende middelpunt van de vereniging.

De bootcommissie werd in 1989 gesplitst in Beheer en BVC en die later weer in de huidige BVC en de Verhuur. Later kwamen er de commissie vergaderingen met eten op de buis en spectaculaire thema- en Oud & Nieuw- feesten.

Met de tijd kwamen er alleen enkele problemen naar voren. De vergunningen bleken niet te kloppen en er was sprake van geluidsoverlast. De elektra werd nagelopen en vervangen. De ingang van het roefje werd verplaatst naar de keuken en omgebouwd tot vergaderruimte. In 1995 kwam er een Buiscommissaris, beheerders en een bedrijfsleider en waren alle vergunningen in orde.

Net voor de winter van 1996 begaf de oude olieketel het definitief, maar pas in 1997 kwam er een nieuwe HR-ketel op aardgas. Dat betekende dat voor elke tapbeurt een half uurtje de waterleiding ontdooid moest worden.

Op 14 November 1998 bestond de Buis 75 jaar en was ze 10 jaar in bezit van Histos. Om dit te vieren werd een groot feest gegeven en werd de boot uitgebreid met een extra vergaderruimte: Het DKEOB (Drie Kwart Eeuw Oude Buis). De Boot werd zelf ook onderhanden genomen: de dekzeilen werden vervangen, er werd geïsoleerd en de ingang werd vernieuwd.

Het jaar erop moest de boot weer naar de helling. Omdat de oude werf niet meer bestond, ging de tocht dat jaar over de Vaartse Rijn, Amsterdam-Rijn Kanaal en Lek naar Krimpen aan de IJssel. Hier bleek dat de afgelopen jaren te weinig was vervangen, dus er moest 20 m2 staal bij. Ook werd er een nieuw luik in het ruim gemaakt, zodat het weer helemaal waterdicht is. Het jaar daarop moest vanwege brandvoorschriften, de hele Buis voorzien worden van gipsplaat. De daaropvolgende maanden is er dag en nacht geklust om dat voor elkaar te krijgen. Er kwam zoveel stof vanaf dat het hele kruispunt wit was.
De oude keuken voldeed niet meer aan de eisen, dus in 2001 is de hele oude keuken eruit gesloopt, zijn de wanden bewerkt met menie en een volledig nieuwe keuken gebouwd. Tevens is begonnen met het structureel verven van het bovendek.

In 2002 kwam er een inspectierapport van de elektra: In de afgelopen 10 jaar was er weer zoveel aangemodderd, dat de huidige situatie niet meer aan de eisen voldeed. De stoppenkast is vervangen door een waterdicht exemplaar en alle leidingen zijn nagelopen, waar nodig vernieuwd en alle dode leidingen zijn verwijderd en er is een nieuw lampenpaneel gekomen achter de bar, waardoor nu alles weer aan de wettelijke eisen voldoet.

In 2004 is de doorgang van het ruim naar de keuken dichtgemaakt en van deurtjes en spotjes voorzien. Later is dit ook bij de kapstokken gebeurd. In de zomer van 2004 is de Buis weer naar Krimpen aan de IJssel gesleept, waar bleek dat de boot aan de onderkant blijft wegroesten, gevolg: 25 m2 staal erbij gelast, de plaat bij de entree vervangen en een luik in de keuken dichtgemaakt.

Langzaamaan werd duidelijk dat Prorail het spoor wilde uitbreiden. Er zou een nieuw station niet ver van “De Oude Buis” gebouwd worden, waardoor de kruisvaart een stuk smaller zou worden. Hierdoor kon niet alleen “De Oude Buis” niet meer op haar plek blijven liggen, maar zou het ook onmogelijk worden om de draai richting de Vaartse Rijn te maken. Hierdoor zou het onmogelijk worden om eens in de 4 jaar naar de werf te gaan om de roestige plekken in het onderwaterschip aan te pakken

In 2007 is “De Oude Buis” voor het laatst naar de werf gegaan. Er volgde een reeks ingrijpende veranderingen. Al het staal onder de waterlijn is compleet vervangen, en het interieur is onder de 1.50m vernieuwd. Zo is er een nieuwe vloer gelegd, nieuwe bar geplaatst, nieuwe toiletten etc etc. Ook kreeg “De Oude Buis”  een nieuwe ligplek bij de Texaco, nog geen 100 meter van haar oude ligplek. Met al dit nieuwe staal en nieuwe interieur is het de bedoeling dat onze oude dame hier de komende 35 jaar zonder problemen kan blijven liggen.

Na al deze verbouwingen is het DKEOB een klein beetje in vergetelheid geraakt. Net voordat duidelijk was dat "De Oude Buis" compleet verbouwd zou worden hebben ze het DKEOB leeggehaald om snel weer op te kunnen bouwen. Dit is toen niet afgemaakt omdat het toch verloren zou gaan bij de grote verbouwing. Na de verhuizing heeft het DKEOB nog een tijdje als opslagruimte gediend voor de BVC, maar uiteindelijk heeft J.Z.D. Helios besloten het DKEOB weer om te toveren tot borrel- en vergaderruimte.  Sinds 2009 kan de hele vereniging weer genieten van het vooronder van gezelligheid "Chéz Nico".